Didactiek van het schaatsen

Een belangrijk onderdeel van elke goede schaatstraining is schaatstechniek. In principe beperk ik me per training tot één aspect van de techniek, multitasking is al moeilijk genoeg. Het is mogelijk de techniekaanwijzingen gedurende een seizoen in een volgorde te zetten.

Volgorde in techniekaanwijzingen
Schaatsen is een cyclische beweging waarin we twee (evt. drie) fasen kunnen onderscheiden:

  • de afzet
  • de bijhaal en inzet.

De afzet (van het ene been) loopt parallel aan de bijhaal en inzet (van het andere been).

Een reden om het schaatsseizoen te beginnen met de afzet (op het rechte eind) zou kunnen zijn dat de afzet(schaats) je steunpunt / contactpunt is met het ijs. En als de afzet (met het ene been) niet stevig en stabiel genoeg is dan bestaat de kans dat de bijhaal en inzet (van het andere been) onvoldoende ontspannen is om de juiste uitgangspositie van de afzet te bereiken, namelijk in balans op de buitenkant van de schaats:
zonder goede afzet, geen goede inzet.
Dat neemt niet weg dat je het seizoen ook goed kunt beginnen met de bijhaal en inzet:
een ontspannen bijhaal en inzet is de beste voorbereiding voor een goede afzet.

Afzet
De afzetkracht is voornamelijk een combinatie van zwaartekracht en strekkracht: de zwaartekracht doet hethet lichaam kantelen om de afzetschaats, de strekkracht duwt het lichaam weg van de afzetschaats.
De afzet duurt zo lang mogelijk als je de kanteling begint vanuit balans, dus op de buitenkant van de schaats, en als je het begin van de strekking zo lang mogelijk uitstelt: breng lengte in de slag.

Er is nog een derde kracht op de afzetschaats die (in veel geringere mate) bijdraagt aan de afzet. Dat is een rotatiekracht die het gevolg is van de draaiing van de heup. We brengen deze beweging onder bij de fase bijhaal en inzet.

Aanwijzingen:

  • Zijwaartse afzet: druk met volle lichaamsgewicht loodrecht tegen afzetschaats, eerst in schaatszit (‘laat je vallen)’, daarna in de strekking
  • Zet ook ná de bijhaal de kanteling zo lang mogelijk door en stel de strekking zo lang mogelijk uit
  • Houd afzetschaats zolang mogelijk op het ijs, breng lengte in de slag.

Bijhaal en inzet:
Om de afzet in balans te kunnen beginnen moet de bijhaal ‘volledig’ zijn (benen sluiten) en moet al tijdens de bijhaal de (inzet-)heup ver over het bijhaalbeen worden geduwd.

Na voltooiing van de bijhaal draai je het bekken weg van het afzetbeen (vanwege de steeds wisselende afzetrichting). En omdat de romp de beweging van het bekken volgt breng je het lichaam in een voorwaartse *) positie (dat is de richting van de inzet / de volgende afzet) om de strekkracht optimaal aan te kunnen wenden.

Aanwijzingen:

  • Voer bijhaal volledig uit, dus benen sluiten
  • Duw tijdens de bijhaal de heup zóver over het bijhaalbeen dat de evenwichtssituatie aan het einde van de strekking wordt bereikt
  • Draai na voltooing bijhaal bekken weg van het afzetbeen in de richting volgende afzet (= inzet), romp volgt draaiing bekken.
  • Zet ‘voorwaarts *) in op buitenkant schaats.

*) ‘Voorwaarts’ is de richting waarin je kijkt (richting je neus). Door de draaiing van het bekken is ‘voorwaarts’ een fase- / tijdsafhankelijk begrip: tijdens de bijhaal is voorwaarts de richting van de afzetschaats, tijdens de inzet de richting van de inzetschaats. Terwijl je schaatst kijk je altijd vooruit!