Afzet bocht

Beschrijving afzet bocht
In de bocht snijdt zowel de linker- als de rechter afzetschaats bij aanvang van de afzet  met de linkerkant (= ‘bochten-‘kant) in het ijs. Vervolgens kantelt het lichaam om de afzetschaats de bocht in (naar links): voor de afzet links betekent ‘een kanteling de bocht in’ een kanteling om de buitenkant van de afzetschaats (zie figuur 1a) en voor de afzet rechts een kanteling om de binnenkant van de afzetschaats (zie figuur 1b). Als de bijhaal is voltooid, wordt de kanteling aangevuld met de strekking van het afzetbeen.
32.001

De opbouw van de afzetkracht in de bocht is in principe niet anders dan op het rechte eind. Voor de volledigheid herhalen wij hier de hoofdlijnen.

Opbouw afzetkracht door kanteling 
Door de kanteling naar links (gele pijl) ’duwt’ de afzetschaats naar ‘rechts’ tegen het ijs (rode pijl onder). Volgens het principe van actie is reactie zet het ijs de druk om in een afzetkracht in de tegenovergestelde richting, dus de bocht ‘in’ (blauwe pijl in figuur 2).

32.001

Figuur 2. De afzetkracht (blauwe pijl) is het gevolg van de kanteling van het lichaam om de afzetschaats.

Opbouw afzetkracht door combinatie kanteling en strekking
Door de strekking van het afzetbeen drukt de afzetschaats tegen het ijs in de richting van het afzetbeen (rode pijl in verlengde afzetbeen in figuur 3b). Die kracht ontbinden we in een horizontale en een verticale component. Volgens het principe van actie is reactie zet het ijs de horizontale component van de strekkracht om in een afzetkracht in de tegenovergestelde richting (blauwe pijl in figuur 3b).

De combinatie van kanteling en strekking stelt de schaatser in staat de heup horizontaal te bewegen en van de schaatstechniek op het rechte eind weten we dat bij een horizontale beweging van de heup de strekkracht maximaal bijdraagt aan de afzetkracht. De rotatiekracht en de strekkracht samen leveren de afzetkracht.33.001

3a.                    +                    3b.                               ⇒                       3c.

Figuur 3. De som van de rotatiekracht (3a.) en de (horizontale component van de) strekkracht (3b.) is de totale afzetkracht (3c.).

Het lichaamszwaartepunt bevindt zich bij zowel de afzet links als de afzet rechts aan de ‘bochten-‘kant van de afzetschaats. De zwaartekracht is gedurende de gehele afzet dus een meewerkende kracht, waardoor de opbouw van de afzetkracht in de bocht door de kanteling zeer effectief is en niet zelden wordt gebruikt om de snelheid te vergroten.

De opbouwfase van de afzetkracht vóór de strekking in de bocht is dusdanig kort dat de afzetfase nagenoeg samenvalt met de strekfase. We beschrijven daarom de uitvoeringsaspecten van de afzet samen met de strekking in de paragraaf Inzet en strekkking en beperken ons hier tot de vermelding van slechts enkele techniekaanwijzingen over de afzet.

Techniekaanwijzingen inzet:

  1. Duw bij zowel linker- als rechter afzet met de rechter heup het lichaam horizontaal zijwaarts weg de bocht in
  2. Houd heup- en schouderlijn horizontaal
  3. Strek linker afzetbeen niet te ver door (voorkomt omhoog komen rechter heup)

Naar paragraaf bijhaal bocht.